Σαμοθράκη: Στο επίκεντρο η διεκδίκηση για το ιδιοκτησιακό καθεστώς

Η Ένωση Απανταχού Φίλων & Ομογενών Σαμοθράκης «Η ΑΞΙΕΡΟΣ» ζητά παρέμβαση ενόψει της παρουσίας του Υπουργού Περιβάλλοντος Σταύρου Παπασταύρου στην Αλεξανδρούπολη

Νέα παρέμβαση για το ζήτημα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των εκτάσεων στη Σαμοθράκη πραγματοποιεί η Ένωση Απανταχού Φίλων & Ομογενών Σαμοθράκης «Η ΑΞΙΕΡΟΣ», ζητώντας την άμεση επίλυση ενός ζητήματος που, όπως επισημαίνει, παραμένει σε εκκρεμότητα από το 2021.

Η Ένωση δηλώνει ότι, στο πλαίσιο της καταστατικής της λειτουργίας, στηρίζει τις ενέργειες της Δημοτικής Αρχής προς όφελος της ακριτικής Σαμοθράκης και απευθύνει έκκληση για παρέμβαση, καθώς ο αρμόδιος για το θέμα Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου αναμένεται να βρίσκεται στην Αλεξανδρούπολη στις 3 Σεπτεμβρίου 2026.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το αίτημα της Σαμοθράκης να υπαχθεί στις εξαιρέσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 62 του Ν. 998/1979, ως μη δορυάλωτη περιοχή. Σύμφωνα με την Ένωση, το αίτημα έχει υποβληθεί επανειλημμένα προς την Πολιτεία, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει δοθεί οριστική λύση.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία, η οποία υποστηρίζει ότι οι διεκδικήσεις του Δημοσίου σε εκτάσεις του νησιού δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στους ιδιοκτήτες και λειτουργούν ανασταλτικά για την ανάπτυξη της Σαμοθράκης.

Η Ένωση παραθέτει το ακόλουθο ιστορικό της υπόθεσης:

Το Ιστορικό:

Το ΑΙΤΗΜΑ της Σαμοθράκης για την  υπαγωγή της στις εξαιρέσεις  της παρ. 1 του άρθρου 62 του Ν. 998/1979, ως μη δορυάλωτης περιοχής, εκκρεμεί από το 2021 όταν ο τότε Δήμαρχος Σαμοθράκης Ν. Γαλατούμος υπέβαλε σχετικό αίτημα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος με το συνοδευτικό φάκελο της νομικής τεκμηρίωσης του αιτήματος.

Μετά τις Δημοτικές Εκλογές του 2023 κι ενώ δεν είχε  υπάρξει  καμιά απάντηση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος το ΑΙΤΗΜΑ υποβλήθηκε για δεύτερη φορά  το 2024 από τον Δήμαρχο Αθανάσιο Βίτσα στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.  Παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις και υποσχέσεις κυβερνητικών στελεχών δεν υπήρξε διευθέτηση του ζητήματος. 

Γι αυτό και υποβλήθηκε νέο έγγραφο του Δημάρχου Σαμοθράκης τον Απρίλιο του 2026.

Κατόπιν τούτων, σύσσωμη η κοινωνία της Σαμοθράκης συνήλθε σε συγκέντρωση με πρόσκληση του Δήμου Σαμοθράκης την 2α Αυγούστου 2026 και συνέταξε καθολικό ΨΗΦΙΣΜΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΗΣ. 

Στη συγκέντρωση όπου είχαν προσκληθεί και συμμετείχαν ο Υφ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης,  βουλευτές  ΝΔ του Ν. Έβρου και ο Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν  ότι αρμόδιο υπουργείο για την έκδοση της απαραίτητης  νομοθετικής ρύθμισης για την ένταξη της Σαμοθράκης στις Μη Δορυάλωτες περιοχές της χώρας ήταν το Υπουργείο Περιβάλλοντος και όχι το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. 

Μετά την έντονη διαμαρτυρία των κατοίκων για αυτή τη σύγχυση μεταξύ αρμοδιοτήτων υπουργείων ο Εβρίτης Υφ Ψηφιακής Διακυβέρνησης Χρ. Δερμεντζόπουλος ανέλαβε και παρέδωσε το ΑΙΤΗΜΑ με το συνοδευτικό φάκελο νομικής τεκμηρίωσης στον ΥΠΕΝ Σταύρο Παπασταύρου στις 6 Αυγούστου 2026. Ο Υπ Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου, σύμφωνα με δημόσια ενημέρωση του Υφ Ψηφ. Διακυβέρνησης Χρήστου Δερμεντζόπουλου δεσμεύτηκε να μελετήσει το θέμα και να απαντήσει μέχρι το τέλος Αυγούστου 2026. 

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ:

Τι γίνεται με το καθολικό και ιστορικά /νομικά τεκμηριωμένο ΑΙΤΗΜΑ της Σαμοθράκης για την αναγνώριση της ως Μη Δορυάλωτης Περιοχής; 

Ποιά είναι η απάντηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος;

 Μετά από έξι χρόνια θα συνεχιστεί η παραμέληση του ζητήματος από το Υπουργείο  Περιβάλλοντος που έχει καταδικάσει το νησί σε κοινωνικό και οικονομικό μαρασμό ή θα δοθεί η λύση που προβλέπεται στο πλαίσιο της νομιμότητας και της ιστορικής αλήθειας; 

Η Ένωση παραπέμπει, παράλληλα, στα συνοδευτικά έγγραφα που αφορούν το αίτημα του 2021, το νέο αίτημα του 2026, το καθολικό επείγον αίτημα και το ψήφισμα διαμαρτυρίας και απαίτησης.

Ακολουθεί αυτούσιο το ΨΗΦΙΣΜΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ & ΑΠΑΙΤΗΣΗΣ, όπως κοινοποιήθηκε:

ΨΗΦΙΣΜΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ και ΑΠΑΙΤΗΣΗΣ

ΘΕΜΑ: Αποκατάσταση της αδικίας εις βάρος των κατοίκων της Σαμοθράκης  – Αυθαίρετη διεκδίκηση ιδιωτικών εκτάσεων από το Ελληνικό Δημόσιο/Δασαρχείο μέσω του Κτηματολογίου.

Σήμερα, Κυριακή 2 Αυγούστου, ο Δήμος Σαμοθράκης, οι φορείς και κάτοικοι της Σαμοθράκης, σε πάνδημη συγκέντρωση που πραγματοποιείται στη Χώρα Σαμοθράκης, εκφράζουμε τη βαθιά μας αγανάκτηση, την κατηγορηματική μας αντίθεση και έντονη διαμαρτυρία μας για το εθνικό έγκλημα που επιτελείται στην ακριτική Σαμοθράκη το απώτατο ΒΑ όριο της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής θαλάσσιας Επικράτειας:

Συγκεκριμένα:

1. Για την τακτική που ακολουθείται από το Δασαρχείο και τις υπηρεσίες του Κτηματολογίου σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς στο νησί της Σαμοθράκης.
2. Για την αδράνεια της πολιτείας να συμπεριλάβει την Σαμοθράκη στις εξαιρέσεις του νόμου περί δασών από το τεκμήριο κυριότητας του δημοσίου ως μη δοριάλωτης περιοχής παρά το γεγονός ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις.
3. Για τη μη τήρηση των δημόσιων υποσχέσεων και δεσμεύσεων προς εμάς  κυβερνητικών στελεχών, από το 2021,  τόσο από την κοινοποίηση του ζητήματος όσο και από τις πρόσφατες ενέργειες και επαφές μας, για την άμεση ικανοποίηση του αιτήματος υπαγωγής της Σαμοθράκης στις εξαιρέσεις του Ν. 998/1979, άρθρο 62, παρ.1 όπως ισχύει.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΚΑΙ Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Η Σαμοθράκη περιλαμβάνεται στις περιοχές που δεν κατακτήθηκαν και ως Μη Δορυάλωτος υπήχθη στην οθωμανική αυτοκρατορία ως φόρου υποτελής, καταβάλλοντας ετήσιο κατ’ αποκοπή φόρο.

Τούτο σημαίνει ότι  επί τουρκοκρατίας οι γαίες, αλλά και τα δάση της Σαμοθράκης υπάγονταν στην κατηγορία των ιδιωτικών φορολογούμενων γαιών (μουλκέτ) που εξοιμοιώνονταν με τα κινητά και οι μεταβιβάσεις τους γίνονταν με απλά πωλητήρια έγγραφα χωρίς να  απαιτούνται εγγραφές με (ταπιά) στο κτηματολόγιο, με αποτέλεσμα να μην αποξενωθούν οι κάτοικοι από τις ιδιοκτησίες τους και να μην περιέλθουν αυτές αυτομάτως αρχικώς στην κυριότητα του Οθωμανικού Δημοσίου κι ακολούθως στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου με βάση μόνον το γεγονός της μεταξύ τους διαδοχής.

Τούτο, περαιτέρω, σημαίνει ότι επί των γαιών αυτών το Ελληνικό Δημόσιο δεν μπορεί να επικαλεσθεί και να στηρίξει δικαίωμα κυριότητας, βασισμένο στο γεγονός της διαδοχής.

Παρά ταύτα, η Σαμοθράκη  δεν συμπεριλήφθηκε στις εξαιρέσεις του Ν. 998/1979, άρθρο 62, παρ. 1, αν και είχε τις ίδιες προϋποθέσεις με τις άλλες περιοχές που εξαιρέθηκαν από την παραπάνω διάταξη ως Μη Δορυάλωτες.

Το ιστορικό τούτο γεγονός, το ότι η Σαμοθράκη δεν υπήρξε δορυάλωτη και ότι επί τουρκοκρατίας υπήρχαν μόνον  ιδιόκτητες γαίες στο νησί στηρίζεται σε ιστορικά γεγονότα, στο εθιμικό δίκαιο και σε νομικά έγγραφα που έφεραν στο φως ιστορικοί και νομικοί από πηγές και άλλα βοηθήματα που αναφέρονται εκτενώς στο πόνημα της νομικού Γεωργίας Κ. Χιόνη (2022) το οποίο επισυνάπτεται συνοδευτικά:

Το ιδιοκτησιακό καθεστώς των γαιών της Σαμοθράκης κατά την Τουρκοκρατία.  Έκδοση Εταιρία Θασιακών Μελετών, Καβάλα (2022).

Το εν λόγω πόνημα  κατατέθηκε προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς τεκμηρίωση του αρίθμ. πρωτ.: 1470/31-3-2021 αιτήματος του Δήμου Σαμοθράκης για την υπαγωγή της Σαμοθράκης στις εξαιρέσεις της παρ. 1 του άρθρου 62 του Ν. 998/1979, όπως αντικαταστάθηκε με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 37 του Ν. 4280/2014.

Επειδή, από συστάσεως του Ελληνικού Κράτος, ως κάτοικοι της Σαμοθράκης ουδέποτε δεχτήκαμε σχετική όχληση, ουδέποτε παρεμποδίστηκε το δικαίωμά μας να μεταβιβάζουμε και να διαχειριζόμαστε τις περιουσίες μας και να καταβάλουμε τους απαιτούμενους φόρους, οι δε αποφάσεις χαρακτηρισμού της ιδιοκτησίας των δασών  έγιναν ερήμην μας, πλην ελάχιστων περιπτώσεων που γνώριζαν πως να ενεργήσουν έχοντας την οικονομική δυνατότητα και ισχύ,

ΚΑΤΑΓΓΕΛΟΥΜΕ :  

1^ο   Τον Αυθαίρετο χαρακτηρισμό των γαιών της Σαμοθράκης ως «διακατεχόμενων»  προσπερνώντας τα ιστορικά στοιχεία και αλλοιώνοντας την ιστορική πραγματικότητα,  στο όνομα του επικαλούμενου από το Δημόσιο εσφαλμένου νόμου χωρίς την ύπαρξη αδιαμφισβήτητων τεκμηρίων υπέρ του Δημοσίου.

2^ο    Την καταπάτηση του συνταγματικού δικαιώματος της ιδιοκτησίας με την πρόκριση των δικαιωμάτων του δημοσίου έναντι των πραγματικών ιδιοκτητών που τους αποξενώνει από την ιδιοκτησία τους, τους οδηγεί σε πολυδάπανους και ψυχοφθόρους δικαστικούς αγώνες για να αποδείξουν τα αυτονόητα και «παγώνει» κάθε αναπτυξιακή και παραγωγική δραστηριότητα οδηγώντας το νησί της Σαμοθράκης σε οικονομικό και κοινωνικό μαρασμό.

ΑΙΤΟΥΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ

• Άμεση  ρητή αναγνώριση του  καθεστώτος των Μη Δορυάλωτων / αδιανέμητων εκτάσεων στη Σαμοθράκη από τα αρμόδια Υπουργεία (Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης & Οικονομικών) με την υπαγωγή της Σαμοθράκης στις εξαιρέσεις του  Ν. 998/1979, άρθρο 62, παρ. 1 όπως ισχύει.
• Οριστική ανάκληση των ανυπόστατων διεκδικήσεων του Δημοσίου και του Δασαρχείου στις εκτάσεις όπου οι πολίτες διαθέτουν νόμιμη κατοχή, τίτλους ή αποδεδειγμένη χρησικτησία.
• Νομοθετική ή διοικητική ρύθμιση που να επιλύει συνολικά το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Σαμοθράκης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του νησιού και προστατεύοντας τους κατοίκους από την αυθαιρεσία της γραφειοκρατίας.
• Παράταση και πάγωμα των διαδικασιών στο Κτηματολόγιο για τις αμφισβητούμενες περιοχές, έως ότου επιλυθεί το διοικητικό/νομικό ζήτημα με ευθύνη της Πολιτείας, χωρίς να επιβαρυνθούν οι πολίτες με δικαστικά έξοδα και παράβολα.

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ

1^ο    Την κοινοποίηση του παρόντος ψηφίσματος στο Γραφείο του Πρωθυπουργού, στη Βουλή των Ελλήνων, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, στο Υπουργείο Οικονομικών, στην Ελληνικό Κτηματολόγιο Α.Ε., στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης, στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, στον Δήμο Αλεξανδρούπολης, στο Δασαρχείο, καθώς και στους Βουλευτές του Νομού.

2^ο    Τη συγκρότηση επιτροπής αγώνα/παρακολούθησης του θέματος για τον συντονισμό των νομικών και κοινωνικών κινητοποιήσεων.

3^ο     Δηλώνουμε κατηγορηματικά ότι δεν θα επιτρέψουμε τη

         δήμευση της περιουσίας μας και θα διεκδικήσουμε με

         κάθε εύλογο μέσο τα δικαιώματά μας.

Υπογραφές:

• Δημοτικό Συμβούλιο (Συμπολίτευση & Αντιπολίτευση)
• Τοπική Κοινωνία –Ιδιοκτήτες & Κάτοικοι από το 85% των εκτάσεων του νησιού
• Σύλλογοι Σαμοθρακιτών Ελλάδας
• Πολιτιστικοί Σύλλογοι Σαμοθράκης & Θεσσαλονίκης
• Απανταχού Σαμοθρακίτες (Ομογενείς Αμερικής, Γαλλίας, Γερμανίας, Καναδά, Αυστραλίας)

ΑΙΤΗΜΑ Σαμοθράκης (2026) προς Υπ. Ψηφ. Διακυβέρνησης
ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΙΤΗΜΑ Σαμοθράκης (02-08-2026)