Πώς να βοηθήσεις τους γονείς σου να βρουν ξανά το κέφι για ζωή στην τρίτη ηλικία

Είναι εκείνη η στιγμή που κλείνεις την πόρτα πίσω σου μετά από μια επίσκεψη στο πατρικό και νιώθεις ένα σφίξιμο στο στομάχι. Παρατηρείς ότι οι γονείς σου, ή ίσως ο ένας από τους δύο που έχει απομείνει, μιλούν όλο και λιγότερο, βγαίνουν από το σπίτι πιο σπάνια και η τηλεόραση έχει γίνει η μοναδική τους συντροφιά για να σπάει τη σιωπή.

Δεν είσαι ο μόνος που κάνει αυτές τις σκέψεις. Πολλοί άνθρωποι στη δική σου φάση ζωής, που προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην καριέρα και το μεγάλωμα των δικών τους παιδιών, ανησυχούν βαθιά για τη μοναξιά των γονιών τους. Η ψυχολογική στήριξη και η κοινωνικοποίηση στην τρίτη ηλικία δεν είναι απλώς μια πολυτέλεια· είναι το βασικό κλειδί ώστε να παραμείνει το μυαλό ζωντανό και η διάθεση ανεβασμένη.

Η σημασία της ρουτίνας και της επικοινωνίας

Το πρώτο βήμα για να τους στηρίξεις ουσιαστικά είναι να καταλάβεις ότι η απόσυρση δεν γίνεται πάντα από επιλογή, αλλά συχνά από συνήθεια ή φόβο. Είναι αλήθεια πως όσο μεγαλώνουν οι άνθρωποι, ο κόσμος τους τείνει να μικραίνει.

Δημιούργησε, λοιπόν, ευκαιρίες για κουβέντα που δεν αφορούν μόνο τα τυπικά της καθημερινότητας, όπως τα φάρμακα, το φαγητό ή τους λογαριασμούς. Ρώτησέ τους για ιστορίες από τα παλιά, ζήτα τη γνώμη τους για ένα θέμα που σε απασχολεί στη δουλειά ή ενθάρρυνέ τους να σου δείξουν κάτι που ξέρουν καλά, όπως μια παλιά συνταγή ή κάποιο μαστόρεμα. Όταν νιώθουν χρήσιμοι και βλέπουν ότι η γνώμη τους μετράει, η αυτοπεποίθησή τους τονώνεται αμέσως.

Μικρές κινήσεις για να σπάσει η απομόνωση

Δεν χρειάζεται να οργανώσεις «υπερπαραγωγές» ή μεγάλες εξόδους για να δεις διαφορά. Η κοινωνικοποίηση χτίζεται με μικρά, αλλά σταθερά βήματα στην καθημερινότητα.

• Πρότεινε μια σταθερή βόλτα: Καθιέρωσε, για παράδειγμα, έναν καφέ κάθε Κυριακή πρωί ή έναν σύντομο περίπατο στο πάρκο της γειτονιάς. Η επαφή με τη φύση και τον κόσμο που κινείται έξω λειτουργεί λυτρωτικά για την ψυχολογία τους.
• Ενθάρρυνε τη συμμετοχή σε ομάδες: Υπάρχουν τα ΚΑΠΗ, οι ενοριακές ομάδες ή οι σύλλογοι γειτονιάς που οργανώνουν εκδρομές και δραστηριότητες. Επειδή συχνά οι ηλικιωμένοι διστάζουν να πάνε μόνοι τους, πήγαινε μαζί τους την πρώτη φορά για να σπάσει ο πάγος και να νιώσουν ασφάλεια.
• Αξιοποίησε την τεχνολογία: Αν μένετε μακριά, δείξε τους με υπομονή πώς να κάνουν βιντεοκλήση. Το να βλέπουν τα πρόσωπα και τα χαμόγελα των εγγονιών τους, έστω και από την οθόνη του tablet, μειώνει σημαντικά το αίσθημα της μοναξιάς σε σχέση με ένα απλό τηλεφώνημα.

Πότε η οργανωμένη φροντίδα είναι λύση κοινωνικοποίησης

Κάποιες φορές, όμως, η ανάγκη για φροντίδα και παρέα ξεπερνά αυτό που μπορείς να προσφέρεις εσύ μέσα στην ήδη πιεσμένη καθημερινότητά σου. Ειδικά αν υπάρχουν προβλήματα υγείας ή δυσκολίες στην κίνηση, η μοναξιά μέσα στο σπίτι μπορεί να γίνει ακόμα και επικίνδυνη.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η λύση μιας οργανωμένης δομής, όπως ένα σύγχρονο γηροκομείο ή μια μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων, μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά. Δεν πρόκειται για απομάκρυνση, αλλά για ουσιαστική ένταξη σε μια κοινότητα. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι ηλικιωμένοι βρίσκονται ανάμεσα σε συνομήλικους με κοινά ενδιαφέροντα, συμμετέχουν σε δραστηριότητες και έχουν ιατρική επίβλεψη 24 ώρες το 24ωρο.

Αν σκέφτεσαι αυτή την επιλογή, δες το από την πλευρά της ασφάλειας και της συντροφικότητας. Αντί να περνούν τη μέρα τους μόνοι στον καναπέ περιμένοντας ένα τηλεφώνημα, έχουν διαρκώς ερεθίσματα και ανθρώπους γύρω τους για να μιλήσουν. Είναι σημαντικό να συζητήσεις τέτοιες σκέψεις μαζί τους με ηρεμία και ειλικρίνεια, εξηγώντας ότι ο μόνος στόχος σου είναι να έχουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Ενθάρρυνε τα χόμπι και τη δημιουργικότητα

Το μυαλό χρειάζεται «τροφή» για να μένει σε εγρήγορση. Παρατήρησε τι τους ευχαριστούσε παλιά και προσπάθησε να το επαναφέρεις στη ζωή τους. Μπορεί να είναι η περιποίηση των φυτών, το πλέξιμο, το διάβασμα λογοτεχνίας ή ακόμα και η λύση σταυρόλεξων.

Χάρισέ τους τα κατάλληλα εφόδια, όπως νήματα, γλάστρες ή νέα βιβλία, για να τους δώσεις το έναυσμα να ξεκινήσουν. Όταν το μυαλό απασχολείται δημιουργικά, μειώνεται το άγχος και η μελαγχολία υποχωρεί. Σημασία δεν έχει το αποτέλεσμα, αλλά η χαρά που παίρνουν από την ίδια τη διαδικασία της ενασχόλησης.

Τελικά, αυτό που μετράει είναι η παρουσία

Σε τελική ανάλυση, η καλύτερη ψυχολογική υποστήριξη είναι να ξέρουν ότι δεν τους έχεις ξεχάσει. Είτε μένουν στο δικό τους σπίτι, είτε φιλοξενούνται σε κάποια οργανωμένη δομή, η δική σου αγάπη και το γνήσιο ενδιαφέρον είναι αυτά που τους δίνουν δύναμη να συνεχίσουν.

Άκουσε τις ανησυχίες τους χωρίς να κρίνεις και δείξε τους έμπρακτα ότι είσαι δίπλα τους σε αυτή τη φάση της ζωής τους. Μερικές φορές, ένα χάδι ή μια ήρεμη κουβέντα στον καναπέ είναι το μόνο φάρμακο που πραγματικά χρειάζονται.