Έβρος Μετά: Τρία χρόνια μετά τη φωτιά, ακόμη αναζητείται ο δρόμος της ανασυγκρότησης

Τρεις ώρες συζήτησης στο Σουφλί για την πορεία της ανασυγκρότησης – Η σκληρή κριτική του Σταύρου Μπένου, οι απαντήσεις Τοψίδη και η βασική διαφωνία που παραμένει ανοιχτή

Ρεπορτάζ: Νίκος Πατούνας

Με μια φορτισμένη προσωπική εξομολόγηση του Σταύρου Μπένου, απαντήσεις από τον Περιφερειάρχη ΑΜΘ Χριστόδουλο Τοψίδη και μια βασική διαφωνία που, παρά τις σχεδόν τρεις ώρες συζήτησης, εξακολουθεί να παραμένει ανοιχτή, ολοκληρώθηκε σήμερα (2/9) το μεσημέρι στο Σουφλί η συνέντευξη Τύπου για την πορεία και την προοπτική του Masterplan «Έβρος Μετά».

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στον παραδοσιακό ξενώνα «Το Κουκούλι», σε συνέχεια της επεισοδιακής 14ης συνεδρίασης της Ειδικής Επιτροπής για την Ανάπτυξη και Ανασυγκρότηση του Έβρου στη Νέα Βύσσα, όπου ο πρόεδρος του «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» είχε αποχωρήσει καταγγέλλοντας ουσιαστικές αποκλίσεις από τον αρχικό σχεδιασμό. Ο Σταύρος Μπένος εμφανίστηκε σήμερα ιδιαίτερα συγκινημένος, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Είναι μια από τις σημαντικότερες μέρες της ζωής μου, χωρίς καμία δόση υπερβολής. Έχω μεγάλη ανάγκη να εξομολογηθώ».

Αναφερόμενος στην πορεία του εγχειρήματος, υποστήριξε πως αρχικά η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός έδωσαν πολύ γενναιόδωρα όλα τα απαραίτητα εφόδια, μετά όμως όλα ανατράπηκαν. Είπε συγκεκριμένα: «Στην αρχή ο πρωθυπουργός, πολύ γενναιόδωρα, μού τα έδωσε όλα. Αλλά μετά, αλίμονο, άρχισε σιγά σιγά να τα παίρνει όλα πίσω».

Ο κ. Μπένος ανακοίνωσε, τελικά, ότι θα αποχωρήσει από την Ειδική Επιτροπή Ανασυγκρότησης «ως πρόσωπο», όπως είπε, τόνισε όμως ότι «το ΔΙΑΖΩΜΑ θα είναι παρόν» χωρίς, ωστόσο, να διευκρινιστεί ο τρόπος που θα γίνει αυτό. Παράλληλα, απέρριψε τις πολιτικές επιθέσεις που, όπως ανέφερε, δέχθηκε, όταν αποδέχτηκε την πρόταση του πρωθυπουργού να αναλάβει το ΕΒΡΟΣ ΜΕΤΑ. Ειδικότερα από ανθρώπους του ΠΑΣΟΚ κατηγορήθηκε ότι προσχωρεί στη Νέα Δημοκρατία, ξεκαθάρισε όμως σήμερα πως παραμένει πιστός στο ΠΑΣΟΚ.

Στο επίκεντρο της συνέντευξης Τύπου βρέθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, η διαφωνία για την ΟΧΕ «Έβρος Μετά». Το αρχικό Masterplan περιλαμβάνει 238 έργα και δράσεις, 24 χρηματοδοτικά προγράμματα και 44 δικαιούχους, με συνολικό προϋπολογισμό που ανέρχεται σε 2.949.543.976,31 ευρώ, δηλαδή σχεδόν 3 δισ. ευρώ. Η Περιφέρεια ΑΜΘ, από την άλλη πλευρά, έχει προχωρήσει στην ΟΧΕ των 309,9 εκατ. ευρώ και 108 έργων, την οποία χαρακτηρίζει ως το ρεαλιστικό, ώριμο και άμεσα διεκδικήσιμο σκέλος του συνολικού σχεδιασμού. Τα υπόλοιπα έργα του Masterplan θα παραμείνουν ως “παράρτημα”, όπως υποστήριξε ο κ. Τοψίδης, με τη χρηματοδότησή τους να επιδιώκεται σταδιακά μέσα από διαφορετικά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται η κάθετη διαφωνία του «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ». Ο Σταύρος Μπένος υποστηρίζει ότι ολόκληρο το Masterplan πρέπει να αποτελεί εξαρχής τον ενιαίο κορμό της ΟΧΕ, καθώς σε διαφορετική περίπτωση τα υπόλοιπα έργα κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς δεσμευτικό πλαίσιο και να χαθούν στην πορεία. Έθεσε μάλιστα ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το γεγονός ότι τρία χρόνια μετά την πυρκαγιά δεν έχει ακόμη δοθεί το 1 εκατ. ευρώ στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης για να ξεκινήσουν οι μελέτες.

Από την πλευρά του, ο Χριστόδουλος Τοψίδης υπερασπίστηκε τον σχεδιασμό της Περιφέρειας. «Το στοίχημα για την Περιφέρειά μας δεν χάθηκε», ανέφερε, αναγνωρίζοντας τη δουλειά του «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» και υπογραμμίζοντας ότι το Masterplan αποτελεί έναν στρατηγικό σχεδιασμό πάνω στον οποίο η Περιφέρεια θα πατήσει για να διεκδικήσει χρηματοδοτικά προγράμματα. «Αναγνωρίζω τη δουλειά του Διαζώματος σε όλα τα επίπεδα. Μάς έκαναν έναν στρατηγικό σχεδιασμό πάνω στον οποίο θα πατήσουμε για να διεκδικήσουμε χρηματοδοτικά προγράμματα», είπε συγκεκριμένα. Έσπευσε, μάλιστα, να διευκρινίσει και κάτι πιο προσωπικό: «Ως ανεξάρτητος εκλέχθηκα και ως ανεξάρτητος θα ολοκληρώσω τη θητεία μου», τόνισε, ενδεχομένως με στόχο συγκεκριμένους αποδέκτες.

Στη συνέχεια ο Περιφερειάρχης παρουσίασε αναλυτικά τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και επέμεινε ότι στην ΟΧΕ των 309,9 εκατ. ευρώ περιλαμβάνονται τα έργα που θεωρούνται ώριμα και αποτελούν άμεσες «ρεαλιστικές» προτεραιότητες, ενώ το σύνολο των υπόλοιπων παρεμβάσεων του Masterplan παραμένουν ως στόχος στον ευρύτερο σχεδιασμό. Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε ουσιαστικά και την «αισιοδοξία» και «ελπίδα» του Σταύρου Μπένου, ο οποίος δήλωσε πως, εφόσον ο Περιφερειάρχης υλοποιήσει όσα ανέφερε, «θα είμαστε παρόντες ως ΔΙΑΖΩΜΑ». Πάντως, όταν κ. Μπένος μίλησε για «ελπίδα» που είδε στην αίθουσα και ανέφερε πως «επαφίεται» στον Περιφερειάρχη η συνέχεια, το Ράδιο Έβρος ρώτησε τον κ. Τοψίδη τι προτίθεται να κάνει και απάντησε: «Εγώ έδωσα τις απαντήσεις, ό,τι μπορούσα να κάνω έκανα».

Συνεπώς, εδώ βρίσκεται και το βασικό συμπέρασμα της σημερινής συνέντευξης: η βασική διαφωνία δεν φαίνεται να έχει μετακινηθεί. Η Περιφέρεια επιμένει στην ΟΧΕ των 309,9 εκατ. ευρώ ως πρώτο, ρεαλιστικό βήμα, ενώ το «ΔΙΑΖΩΜΑ» ζητά εξαρχής ενιαία ΟΧΕ για το σύνολο των σχεδόν 3 δισ. ευρώ.

Στην τελική του αποτίμηση, ο Σταύρος Μπένος απέδωσε το κυβερνητικό «λάθος» σε ένα μείγμα με τρία συστατικά, όπως είπε: «τη βαθύτατη άγνοια των ολιστικών προγραμμάτων από κυβερνητικά στελέχη», την «τραυματική πορεία της Αυτοδιοίκησης, που ποτέ δεν την αποδέχεται η κυβέρνηση στην Ελλάδα» και το «βαθύ κράτος»…

Παρά τη σκληρή κριτική, πάντως, κατά την τελική του σύνοψη στη συνέντευξη Τύπου ο κ. Μπένος έκλεισε με μια αισιόδοξη νότα, λέγοντας πως στην αίθουσα είδε «μια ελπίδα από την Περιφέρεια» και πως θα είναι ευτυχής αν υλοποιηθεί αυτό που περιέγραψε ο Περιφερειάρχης, δηλώνοντας ότι το «ΔΙΑΖΩΜΑ» θα επιστρέψει «δριμύτερο».

Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν ο πρόεδρος του «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» Σταύρος Μπένος, ο αντιπρόεδρος του Σωματείου και δήμαρχος Ηγουμενίτσας Παναγιώτης Νταής, καθώς και τα μέλη του «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» Γιάννης Λασκαράκης και Παύλος Τσίμας, ο οποίος είχε και τον συντονισμό της συζήτησης. Παρόντες ήταν επίσης: ο Περιφερειάρχης ΑΜΘ Χριστόδουλος Τοψίδης, η αντιπεριφερειάρχης Έβρου Φανή Μπαχαρίδου, ο περιφερειακός σύμβουλος Στέλιος Κατσογριδάκης, ο πρόεδρος του ΤΕΕ Θράκης Άκης Παρασκευόπουλος, ο περιφερειακός σύμβουλος και πρώην αντιπεριφερειάρχης Βασίλης Δελησταμάτης, καθώς και ενεργά μέλη της τοπικής κοινωνίας. Ο δήμαρχος Σουφλίου Παναγιώτης Καλακίκος, ως οικοδεσπότης της διοργάνωσης, ήταν επίσης παρών και τοποθετήθηκε. Πάντως, όπως έγινε γνωστό, δεν είχαν αποσταλεί προσκλήσεις σε αιρετούς της περιοχής, πλην του δημάρχου Σουφλίου, συνεπώς όσοι παραβρέθηκαν το έκαναν με δική τους πρωτοβουλία και από προσωπικό ενδιαφέρον – Αξίζει να σημειωθεί πως απουσίαζαν και όλοι οι τοπικοί βουλευτές, οι οποίοι επίσης δεν είχαν προσκληθεί.

Πέρα από όλα αυτά, όμως, το μεγαλύτερο ερώτημα που παραμένει – και ετέθη από το Ράδιο Έβρος αλλά σαφής απάντηση δεν δόθηκε – αφορά πλέον την ίδια την κοινωνία του Έβρου: πώς θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ανθρώπων που καλούνται να συνεχίσουν να μένουν, να παράγουν, να επενδύουν και να ζουν στον τόπο τους, όταν τρία χρόνια μετά την καταστροφή εξακολουθεί να αναζητείται η σταθερή αρχιτεκτονική της ανασυγκρότησης;

Το «Έβρος Μετά» παραμένει ένα σχέδιο σχεδόν 3 δισ. ευρώ στα χαρτιά, με 238 έργα και δράσεις. Στο πεδίο της εφαρμογής του, όμως, η σημερινή συνέντευξη Τύπου έδειξε ότι η κρίσιμη συζήτηση για το ποιος σχεδιάζει, ποιος συντονίζει, ποια έργα δεσμεύονται και με ποια χρήματα παραμένει ανοιχτή.

• Δείτε εδώ ολόκληρη τη “συνέντευξη τύπου”: diazoma.onezero.gr