Αποκάλυψη: Αυτή είναι η “Κοινή Δήλωση” Ελλάδας-Βουλγαρίας για τα νερά του Άρδα

Ήταν μόλις πριν ένα χρόνο όταν, 3 Μαΐου 2025, το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών δημοσίευε στην ιστοσελίδα του – μονομερώς, καθώς όσο κι αν αναζητήσαμε δεν βρέθηκε αντίστοιχη ανακοίνωση από την πλευρά της Βουλγαρίας – τα παρακάτω:

Ανακοίνωση για την υπογραφή Κοινής Δήλωσης Υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Βουλγαρίας για τη χρήση των υδάτων του ποταμού Άρδα

Κατόπιν διαπραγματεύσεων μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Βουλγαρίας, σε συντονισμό με τα συναρμόδια Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι Υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Georg Georgiev υπέγραψαν, την Παρασκευή 2 Μαΐου, Κοινή Δήλωση σχετικά με τη χρήση των υδάτων του Ποταμού Άρδα.

Με την Κοινή Δήλωση εξασφαλίζεται η παροχή από τη Βουλγαρία ικανής ποσότητας ύδατος για περίοδο 5 ετών, διασφαλίζοντας έτσι την ομαλή και αδιάλειπτη λειτουργία του αρδευτικού συστήματος και της αγροτικής παραγωγής στην ακριτική περιοχή του Έβρου, μετά τη λήξη της σχετικής εξηκονταετούς διακρατικής Συμφωνίας Ελλάδος-Βουλγαρίας.

3 Μαΐου, 2025

Δυο μέρες πριν, από την 1η Μαΐου ’25, διάφορα μέσα έσπευσαν να “πανηγυρίσουν” πως επετεύχθη διακρατική “Συμφωνία” για τη διαχείριση των υδάτων του Άρδα, κάτι που από την πρώτη στιγμή το ρεπορτάζ του Ράδιο Έβρος κατέρριψε – και έγινε προσπάθεια να διαψευστούμε γι’ αυτό ακόμα και από τους κυβερνητικούς βουλευτές του Έβρου (Χρ. Δερμεντζόπουλος, Στ. Κελέτσης, Αν. Δημοσχάκης).

Σημερα, μετά από σειρά αλλεπάλληλων γεγονότων στο χρόνο που μεσολάβησε και τους αγρότες διαρκώς σε αβεβαιότητα, κινητοποιήσεις, οργή για την εξαπάτηση και πλήρη σύγχυση γύρω από το θέμα, το Ράδιο Έβρος αποκαλύπτει την πολυσυζητημένη και “αποκρυμμένη” αυτή Κοινή Δήλωση Γεραπετρίτη – Georgiev, την οποία επανειλημμένα με κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις, αιτήματα κατάθεσης εγγράφων και επίκαιρες ερωτήσεις η αντιπολίτευση στην Ελλάδα τη ζήτησε – και ποτέ δεν της δόθηκε. Είναι σημαντικό και το γεγονός πως ούτε η Κομισιόν ενημερώθηκε ποτέ για το ζήτημα, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα (δείτε >ΕΔΩ).

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της “Κοινής Δήλωσης”, μεταφρασμένο από τα βουλγαρικά, το οποίο επιβεβαιώνει αυτό που από την πρώτη στιγμή υποστηρίξαμε, παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί “διακρατικής συμφωνίας”: δεν πρόκειται για μία νέα δεσμευτική διεθνή σύμβαση μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, αλλά για μια πολιτική κοινή δήλωση – προθέσεων -, χωρίς νομική ισχύ κατά το διεθνές δίκαιο. Το ίδιο το κείμενο αποσαφηνίζει ρητά ότι “δεν δημιουργεί δικαιώματα και υποχρεώσεις” και δεν αποτελεί βάση ή προηγούμενο για μελλοντικές διαπραγματεύσεις, καταρρίπτοντας την εικόνα μιας εξασφαλισμένης, θεσμικά κατοχυρωμένης λύσης για την άρδευση στον Έβρο. Παρά τις αναφορές σε πενταετή συνέχιση της παροχής νερού από τη βουλγαρική πλευρά, η δήλωση δεν περιλαμβάνει σαφείς δεσμευτικούς όρους, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης ελληνικών έργων, μηχανισμό επιβολής ή κυρώσεις σε περίπτωση μη τήρησης των προβλεπομένων. Αντίθετα, καταγράφει αμοιβαίες “δηλώσεις πρόθεσης”, ενώ κρίσιμα ζητήματα, όπως οι ποσότητες νερού, το πρόγραμμα παροχής και οι τεχνικές παράμετροι, παραπέμπονται σε ετήσιες συμφωνίες μεταξύ φορέων – όπως και τελικά συμβαίνει, με την ΠΑΜΘ να αναλαμβάνει το ρόλο του υπογράφοντος (δείτε >ΕΔΩ). Συνεπώς, το κείμενο αποτυπώνει μια μεταβατική πολιτική συνεννόηση και όχι μια νομικά κατοχυρωμένη διακρατική συμφωνία, όπως επί ένα χρόνο παρουσιαζόταν από κυβερνητικούς παράγοντες – ακόμα και από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο πρόσφατο προσυνέδριο της ΝΔ στην Αλεξανδρούπολη (δείτε >ΕΔΩ).

Η ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ σε μετάφραση από τη βουλγαρική

Πρώτη σελίδα – Εισαγωγικό κείμενο της Κοινής Δήλωσης

ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ

Μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας σχετικά με τη χρήση των υδάτων του ποταμού Άρδα

(Το υπόλοιπο κείμενο της πρώτης σελίδας είναι γενικό – εισαγωγικό, περιγράφει τη σημασία των διμερών σχέσεων, της συνεργασίας, της βιώσιμης ανάπτυξης, της κλιματικής αλλαγής και της κοινής διαχείρισης υδάτινων πόρων. Δεν περιέχει αριθμημένα σημεία.)

—

Δεύτερη σελίδα – η Πολιτική Δήλωση

…την υπηρεσία “συσσώρευση, αποθήκευση και τακτική παροχή υδάτινων όγκων” από τον ποταμό Άρδα μέσω των εγκαταστάσεων του υδροηλεκτρικού συστήματος “Άρδα”.

Οι Συμμετέχοντες κατέληξαν σε συμφωνία επί της ακόλουθης πολιτικής δήλωσης:

1. Οι Συμμετέχοντες επιβεβαιώνουν ότι η υποχρέωση της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος «β» της Συμφωνίας για τη διευθέτηση των εκκρεμών οικονομικών ζητημάτων και την ανάπτυξη της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και του Βασιλείου της Ελλάδας, συνταχθείσας στη Σόφια και υπογραφείσας στην Αθήνα στις 9 Ιουλίου 1964, καθώς και του Πρωτοκόλλου αρ. 2 αυτής, έχει εκπληρωθεί στις 9 Ιουλίου 2024.

2. Η Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας δηλώνει την πρόθεσή της να ξεκινήσει εντός εύλογου χρονικού διαστήματος τις αντίστοιχες δραστηριότητες για τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων και/ή την κατασκευή νέου/νέων ρυθμιστή/ών, ώστε να εξασφαλιστούν οι ανάγκες άρδευσης σε ελληνική επικράτεια, με σκοπό την ανεξαρτησία ως προς τη “συσσώρευση, αποθήκευση και τακτική παροχή υδάτινων όγκων” που ρέουν μέσω του ποταμού Άρδα στην επικράτεια της Ελληνικής Δημοκρατίας.

3. Η Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας δηλώνει την πρόθεσή της να παρέχει την υπηρεσία “συσσώρευση, αποθήκευση και τακτική παροχή υδάτινων όγκων” από τον ποταμό Άρδα μέσω του υδροηλεκτρικού συστήματος “Άρδα”, αναγκαίων για την άρδευση γαιών σε ελληνική επικράτεια, μέχρι τον εκσυγχρονισμό/κατασκευή νέου/νέων ρυθμιστή/ών στην ελληνική επικράτεια, για περίοδο 5 (πέντε) ετών από την υπογραφή της παρούσας Δήλωσης. Μετά την περίοδο αυτή, οι Συμμετέχοντες δηλώνουν την πρόθεσή τους να επανεξετάσουν τις διατάξεις της παρούσας Κοινής Δήλωσης. Η ελληνική πλευρά θα ενημερώνει τη βουλγαρική πλευρά μέσω διπλωματικής οδού για τα επιτευχθέντα αποτελέσματα σχετικά με τον εκσυγχρονισμό/κατασκευή του/των ρυθμιστή/ών και της αντίστοιχης άλλης υποδομής.

4. Η Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας δηλώνει ότι, σε σχέση με το σημείο 3, θα αναλάβει τα αναγκαία βήματα για να εξασφαλίσει την αποζημίωση των αντίστοιχων δαπανών για την υπηρεσία “συσσώρευση, αποθήκευση και τακτική παροχή υδάτινων όγκων” από τον ποταμό Άρδα, η οποία παρέχεται από τη βουλγαρική πλευρά.

5. Η παροχή της υπηρεσίας “συσσώρευση, αποθήκευση και τακτική παροχή υδάτινων όγκων” από τον ποταμό Άρδα μέσω των εγκαταστάσεων του υδροηλεκτρικού συστήματος “Άρδα”, σύμφωνα με τα σημεία 3 και 4 της παρούσας Δήλωσης, θα πραγματοποιείται σε όγκο, με παραμέτρους και βάσει προγράμματος που θα συμφωνούνται ετησίως, αλλά όχι αργότερα από την έναρξη της αρδευτικής περιόδου, μεταξύ της «ΕΘΝΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» ΕΑD, ως φορέα λειτουργίας του συστήματος “Άρδα”, και του αντίστοιχου ελληνικού αντισυμβαλλομένου, ο οποίος θα οριστεί από την ελληνική πλευρά, υπό όρους εγκεκριμένους από τους δύο Συμμετέχοντες.

—

Τρίτη σελίδα – Νομική φύση & υπογραφές

6. Η παρούσα Κοινή Δήλωση δεν δημιουργεί δικαιώματα και υποχρεώσεις κατά την έννοια του διεθνούς δικαίου και δεν αποτελεί προηγούμενο ή βάση για οποιοδήποτε παράλληλο σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις για μεσοπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις μεταξύ των δύο Συμμετεχόντων.

Συντάχθηκε στην την σε δύο πρωτότυπα αντίγραφα στην βουλγαρική, ελληνική και αγγλική γλώσσα, όλα τα κείμενα έχοντας την ίδια ισχύ. Σε περίπτωση διαφοράς στην ερμηνεία, θα υπερισχύει το αγγλικό κείμενο.

Για την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας
Για την Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας

————

• Σημείωση: Τα βουλγάρικα έγγραφα δημοσιεύθηκαν αρχικά το βράδυ της Παρασκευής 22/5 στην προσωπική σελίδα του Facebook “πρόεδρος ακκελ Βάκης Τσιομπανίδης”, αλλά μετά από λίγα λεπτά η ανάρτηση αποσύρθηκε. Ευχαριστούμε τον Κωνσταντίνο Θεοχαρίδη για την αποστολή του πρωτότυπου κειμένου και τη μετάφραση.